Zakłady Mięsne w Kościerzynie - tak znikał symbol regionu! [FILM]

Buldożery wjechały tam, gdzie przez pokolenia stukały maszyny, a ludzie wracali do domów z wypłatą, dzięki której utrzymywali swoje rodziny. Zakłady Mięsne w Kościerzynie przestały istnieć. Na naszych oczach znikają budynki, które od ponad wieku były sercem gospodarczym całego regionu.

Początek – jeszcze przed niepodległą Polską

Historia zakładu sięga końca XIX wieku, gdy Polski nie było jeszcze na mapie Europy. Wszystko zaczęło się od rzeźni miejskiej wybudowanej w 1891 roku. Już w niepodległej Rzeczpospolitej fabryka zyskała markę znaną daleko poza granicami kraju – specjalizowała się w produkcji i eksporcie bekonu do Anglii. Centralne położenie na Kaszubach sprzyjało wysokiej jakości wyrobów. Zakład zajmował się ubojem trzody chlewnej i bydła, produkcją mięsa oraz wędlin, a także ich sprzedażą.

Po wojnie Zakłady Mięsne działały jako przedsiębiorstwo państwowe i z czasem stały się jednym z czołowych producentów w kraju, znanym z szerokiego eksportu. Patrząc z dzisiejszej perspektywy, można powiedzieć, że kościerskie mięso i wędliny cieszyły się wówczas znakomitą renomą wśród konsumentów – to była złota era zakładu.

Prywatyzacja, która zaczęła się od strat

Kłopoty przyszły wraz z przełomem XX i XXI wieku, kiedy doszło do prywatyzacji. W 1999 roku na mapie gospodarczej Pomorza pojawiła się spółka Zakłady Mięsne Kościerzyna SA – powstała w wyniku likwidacji państwowego przedsiębiorstwa i wniesienia go do spółki. Za proces prywatyzacji odpowiadał ówczesny wojewoda pomorski, pełniący funkcję organu założycielskiego. 20 maja 1999 roku podpisał w imieniu Skarbu Państwa akt zawiązania i uchwalenia statutu spółki akcyjnej. Skarb Państwa objął wówczas 2 miliony akcji, co dawało 40 procent kapitału zakładowego, a prywatni udziałowcy – po 30 procent, czyli po 1,5 miliona akcji każdy.

Spółka ruszyła oficjalnie 1 września 1999 roku. Pierwszy rok zamknęła niewielkim zyskiem netto – niespełna 85 tysięcy złotych. Rok 2000 wyglądał już zupełnie inaczej: strata sięgnęła prawie 8 milionów złotych netto.

Jak ustaliliśmy na podstawie dokumentu Ministerstwa Skarbu, do którego dotarliśmy, ten wynik w przeważającej części nie miał związku z samą produkcją. Winne były zdarzenia zupełnie innej natury.

Prokuratura wkracza do akcji

Na początku stycznia 2001 roku Departament Zastępstwa Procesowego Ministerstwa Skarbu Państwa złożył w Prokuraturze Rejonowej w Kościerzynie zawiadomienie o popełnieniu przestępstwa przez jednego z udziałowców spółki. Chodziło o działanie na szkodę spółki przy transakcji zakupu akcji Zakładów Mięsnych w Kościanie SA.

W połowie 2002 roku gdańska Prokuratura Okręgowa oskarżyła siedmiu biznesmenów, którzy – jak ustalili śledczy – mieli narazić na ogromne straty zarówno Zakłady Mięsne w Kościerzynie, jak i Zakłady Graficzne w Szczecinie. Mechanizm przestępstwa opierał się na grze akcjami: kupowano je po zaniżonych cenach, a potem sprzedawano kilkukrotnie drożej, sztucznie windując ich wartość. Zyski, według prokuratury, trafiały do oszustów. Skutek był taki, że obie firmy stanęły na skraju bankructwa.

Na początku 2002 roku do Wydziału Gospodarczego Sądu Okręgowego w Gdańsku wpłynął wniosek o upadłość Zakładów Mięsnych w Kościerzynie SA. Złożył go ówczesny zarząd spółki. Wśród pracowników zapanowało rozgoryczenie.

W połowie 2002 roku Sąd Okręgowy w Gdańsku ogłosił upadłość firmy.

Ratunek w ostatniej chwili

Rozpoczął się wyścig z czasem. Jesienią 2003 roku lokalna społeczność, a przede wszystkim pracownicy, mogli wreszcie odetchnąć z ulgą – Zakłady Mięsne zostały kupione przez kościerskiego przedsiębiorcę, który wspólnie z bratem postanowił wyprowadzić firmę na prostą. W zakładzie znów pojawiła się nadzieja.

Dziś, ponad 20 lat później

Od tamtych wydarzeń minęło ponad dwie dekady. Dziś wiemy już, że ważna część historii kościerskiego regionu ostatecznie dobiegła końca. Na miejscu dawnego zakładu trwa wyburzanie budynków. Po dawnym symbolu pozostała tylko wielka dziura.