Zamordowany przez komunistów. Dziemiany pamiętają o kpt. Alojzym Bruskim „Grabie”

Mszą Świętą, prelekcjami historyków i złożeniem kwiatów uczczono w Dziemianach i Piechowicach kpt. Alojzego Bruskiego ps. „Grab”. Żołnierz Armii Krajowej, pochodzący z gminy Dziemiany, został stracony przez komunistyczne władze 17 września 1946 r. we Wronkach.

Obchody przygotowała gmina Dziemiany wspólnie z naczelnik Delegatury IPN w Bydgoszczy Edytą Cisewską. Rozpoczęła je msza święta w Dziemianach, po której uczestnicy złożyli kwiaty pod tablicą pamiątkową poświęconą kapitanowi.

Druga część spotkania odbyła się w Zespole Kształcenia i Wychowania w Dziemianach. Poświęcono ją życiu i działalności kpt. Alojzego Bruskiego oraz historii jego upamiętniania w gminie. Prelekcje wygłosili Jan Wyrowiński, wiceprezes Zrzeszenia Kaszubsko-Pomorskiego, oraz dr Alicja Paczoska-Hauke z Delegatury IPN w Bydgoszczy. Przedstawili postać kapitana i historyczne tło jego działalności.

W spotkaniu uczestniczył także Piotr Konkolewski, krewny kpt. Bruskiego, wraz z synem, asp. Mateuszem Konkolewskim.

– Takie uroczystości są niezwykle ważne dla lokalnej społeczności. Jest to dowód, że bohaterowie pochodzący z naszej ziemi, są w naszej pamięci, w sercach i mają wpływ na kształtowanie naszej tożsamości. Myślę, że w dzisiejszych czasach, niewątpliwie trudnych, osoby takie jak kpt. Alojzy Bruski mogą być wzorem do naśladowania – powiedział Piotr Laska, wójt gminy Dziemiany.

Reklama

Piotr Laska

Obchody zakończyło złożenie kwiatów pod obeliskiem w Piechowicach, rodzinnej miejscowości kapitana.

Kim był kpt. Alojzy Bruski

Alojzy Bruski urodził się 7 kwietnia 1914 r. w Piechowicach w gminie Dziemiany. Był żołnierzem Armii Krajowej i powojennego podziemia niepodległościowego. Zalicza się go do Żołnierzy Wyklętych.

We wrześniu 1939 r. walczył jako oficer Wojska Polskiego. W czasie okupacji działał w konspiracji. Od 1942 r. był komendantem Obwodu AK w Tczewie. Następnie dowodził zgrupowaniem partyzanckim AK w Borach Tucholskich, jednym z największych na Pomorzu.

Po przejściu frontu podjął służbę w Ludowym Wojsku Polskim. Pełnił funkcje kierownicze w obozie dla jeńców i niemieckiej ludności cywilnej w Zimnych Wodach koło Bydgoszczy. W kwietniu 1945 r. wrócił do podziemia i utworzył oddział Delegatury Sił Zbrojnych. Oddział działał w Puszczy Bydgoskiej, gromadził broń i chronił ludność przed rabunkami żołnierzy sowieckich. Po jego rozbiciu Bruski został aresztowany.

21 grudnia 1945 r. sąd wojskowy skazał go na 10 lat więzienia. Po dekretacji Bolesława Bieruta sprawę rozpatrzono ponownie. 13 lipca 1946 r. Wojskowy Sąd Rejonowy w Poznaniu wydał wyrok śmierci. 31 sierpnia 1946 r. Bierut nie skorzystał z prawa łaski. Kpt. Bruskiego stracono w Więzieniu Karnym we Wronkach 17 września 1946 r., w rocznicę sowieckiej agresji na Polskę.

26 kwietnia 1999 r. Sąd Okręgowy w Poznaniu unieważnił wyrok śmierci. Uznał całą działalność kpt. Bruskiego, także powojenną, za działanie na rzecz niepodległości Polski.