To był pracowity rok dla kościerskich strażaków. W jakim stopniu pandemia wpłynęła na liczbę interwencji?

W 2020 roku kościerscy strażacy interweniowali 1.275 razy, a więc odnotowali o 8,5 proc. zdarzeń więcej niż rok wcześniej. O tym, z jakimi akcjami przyszło im mierzyć się najczęściej, jak na ich działalność wpłynęła pandemia koronawirusa, udziale w działaniach jednostek OSP, jak również o zmianach, jakie nastąpiły w jednostce oraz planach na 2021 rok rozmawialiśmy z Komendantem Powiatowym PSP w Kościerzynie, st. bryg. Tomaszem Klinkoszem.

Jaki był rok 2020 dla kościerskich strażaków pod względem liczby interwencji?

Na terenie powiatu kościerskiego w roku 2020 zarejestrowano 1275 zdarzeń. W porównaniu do roku poprzedniego zanotowano w tym zakresie 8,5 proc. wzrost. 

Jakiego rodzaju zdarzeń kościerska straż odnotowała najwięcej?

W podziale na charakter zdarzenia było 228 pożarów, 946 miejscowych zagrożeń i 102 alarmy fałszywe. Charakter zdarzeń i procentowy ich udział odpowiadał trendowi kilkuletniemu, z wyjątkiem dwóch rodzajów zdarzeń – działań z zakresu ratownictwa medycznego oraz tych, które pojawiły się w związku z wystąpieniem pandemii COVID-19. W zakresie działań dotyczących ratownictwa medycznego, zauważalny jest coroczny wzrost interwencji realizowanych przez jednostki ochrony przeciwpożarowej, zarówno przez państwową, jak i ochotniczą straż pożarną. Z uwagi na coraz lepsze wykształcenie, wyszkolenie i wyposażenie w zakresie ratownictwa medycznego, strażacy w coraz większym zakresie, zarówno ilościowym, jak i jakościowym realizują zadania z kwalifikowanej pierwszej pomocy. I są też coraz częściej dysponowani do działań w sytuacji braku wolnych zespołów ratownictwa medycznego albo wtedy, kiedy czas dotarcia zastępu pożarniczego jest krótszy niż zespołu ratownictwa medycznego. Pojawienie się pandemii związanej z COVID-19, wymagało zaangażowania się w działania także straży pożarnych. W sumie było tych działań ponad 200. Należały do nich między innymi: dostarczanie osobom w izolacji lub kwarantannie różnych środków niezbędnych do codziennego bytowania, dystrybucja środków ochrony osobistej, dezynfekcja przedmiotów lub budynków, obsługa techniczna zewnętrznych izb przyjęć przy szpitalu specjalistycznym, itp. 

Na terenie jakiej gminy interweniowano najczęściej?

Najczęściej działania prowadzono na terenie miasta Kościerzyna - 480 zdarzeń, następnie gmina Kościerzyna - 243 zdarzeń, gmina Karsin - 141 zdarzeń, gmina Nowa Karczma - 110 zdarzeń, gmina Liniewo - 95 zdarzeń, gmina Stara Kiszewa-  92 zdarzeń, gmina Dziemiany - 76 zdarzeń, gmina Lipusz - 39 zdarzeń. Dodatkowo JRG Kościerzyna brała udział 60 razy w działaniach poza terenem powiatu kościerskiego. Wynika to z tego, że Specjalistyczna Grupa Ratownictwa Wodno-Nurkowego “Kościerzyna” obejmuje swoim działaniem ponad 30 proc. terenu województwa pomorskiego, a w przypadku potrzeby może być dysponowana do działania na terenie całego województwa. W 2020 roku ponad 40 razy prowadziliśmy działania na terenie powiatu kartuskiego, zarówno podczas pożarów jak i miejscowych zagrożeń. Wynika to z tego, że większość terenu gminy Stężyca leży w bliższej odległości od Kościerzyny niż od Kartuz, więc nasze siły i środki są w stanie dotrzeć do zdarzenia szybciej, niż JRG Kartuzy. W działaniach ratowniczych bierzemy pod uwagę czas dojazdu do zdarzenia, podział administracyjny ma znaczenie drugorzędne.   

Które z akcji były najtrudniejsze?

W przypadku działań gaśniczych niełatwą akcją było gaszenie pożaru stolarni, który miał miejsce 19 października przy ul. Stolarskiej w Kościerzynie. W czasie najbardziej intensywnych działań, z gaszenie pożaru było zaangażowanych 12 zastępów i prawie 50 strażaków. Natomiast najtrudniejszą akcją dotyczącą wypadków komunikacyjnych było zdarzenia ze stycznia, w miejscowości Kalisz, w którym śmierć poniosły trzy osoby. 

Jaki udział w zdarzeniach miały jednostki ochotniczych straży pożarnych?

Jak co roku, udział jednostek ochotniczych straży pożarnych jest znaczący. Na 1275 interwencji, w 753 działaniach brały udział ochotnicze straże pożarne włączone do KSRG, a w 454 działaniach uczestniczyły ochotnicze straże pożarne spoza systemu KSRG. Do najczęściej interweniujących jednostek w KSRG należały OSP w Karsinie, Wielkim Klinczu, Łubianie, Nowej Karczmie i Starej Kiszewie. W przypadku jednostek niewłączonych do KSRG najczęściej interweniowały OSP w Kościerzynie, Wielu, Kłobuczynie, Grabowie, Kornem i Nowych Polaszkach.

Rok 2020 upłynął pod znakiem pandemii koronawirusa. Jak pandemia wpłynęła na funkcjonowanie kościerskiej straży?

W wymiarze administracyjnym, czyli związanym z działalnością kontrolno-rozpoznawczą, szkoleniową itp. kościerska straż funkcjonuje w takim zakresie, jak inne organy administracji i urzędy. Ograniczony został kontakt z osobami z zewnątrz, część działań prowadzi się zdalnie. Natomiast w zakresie prowadzenia działań ratowniczych, wszystko przebiega tak jak wcześniej, z zastosowaniem ogólnych wymogów dotyczących zabezpieczenie osób biorących udział w działaniach w środki ochrony osobistej i prowadzenia dezynfekcji osób oraz sprzętu. 

Jak pandemia wpłynęła na liczbę i charakter zdarzeń?

Gdybyśmy ze statystki 2020 roku usunęli wszystkie działania związane z COVID-19 to w skali roku byłoby ich o kilka procent mniej niż w 2019. Jednak trzeba wziąć pod uwagę także to, że z uwagi na pandemię i panujące z związku z nią ograniczenia, zmalała także aktywność ludzi, a jest ona głównym czynnikiem wpływających na ilość i charakter zdarzeń. Mniejsze natężenie ruchu, mniej osób wypoczywających na terenie powiatu, korzystających z jezior i lasów z pewnością wpłynęło na mniejszą ilość typowych zdarzeń. Jednocześnie w działaniach straży pożarnych pojawiły się nowe, bardziej związane z szeroko pojętym wspieraniem technicznym i osobowym mieszkańców naszego powiatu, niż stricte działaniami ratowniczymi. Jest to związane oczywiście z naszym szerokim wyszkoleniem, dobrym wyposażeniem i wysoką mobilnością i dyspozycyjnością. Obecny stan prawny nakłada na nas dodatkowe obowiązki, niekoniecznie wynikające z typowych dla straży zadań.  

Jak obecnie wygląda służba w kościerskiej komendzie w związku z pandemią?

W celu wyeliminowania ryzyka paraliżu komendy, wynikającego ze wzajemnego zarażenia się zbyt dużej ilości osób, zmieniony został system służby zmianowej. Od kilku miesięcy zamiast trzyzmianowego systemu funkcjonuje system czterozmianowy, w którym dwie zmiany pełnią służbę w systemie 24/24 przez okres ośmiu dni, po czym następne osiem pozostają w dyspozycji poza służbą. Podobnie sytuacja wygląda w zakresie służb dyżurnych Powiatowego Stanowiska Kierowania. 

Czy obecnie są jakieś aktywne zakażenia wśród kościerskich strażaków?

W 2020 roku Covid-19 w różnym stopniu i w różnej perspektywie czasowej dotknął 10 osób. Obecnie nie ma aktywnych zachorowań oraz nikt nie pozostaje w kwarantannie. 

 Rok 2020 to też zmiany personalne w Komendzie Powiatowej PSP w Kościerzynie. Jakie najważniejsze zmiany dokonane zostały w jednostce?

W 2020 roku, z uwagi na osiągnięcie pełnej wysługi emerytalnej ze służby odeszło 2 funkcjonariuszy: bryg. Tomasz Holc – Zastępca Komendanta Powiatowego oraz asp. sztab. Mariusz Burandt – Zastępca Dowódcy JRG. Po odejściu bryg. Tomasza Holca na emeryturę, Pomorski Komendant Wojewódzki PSP w Gdańsku powierzył pełnienie obowiązków Zastępcy Komendanta Powiatowego st. kpt. Rafałowi Duzowskiemu. Stanowisko Zastępcy Dowódcy JRG pozostaje nieobsadzone. Funkcję Dowódcy Specjalistycznej Grupy Ratownictwa Wodno-Nurkowego „Kościerzyna” przydzielona została st. kpt. Dariuszowi Radomskiemu a Zastępcy Dowódcy Grupy mł. asp. Tadeuszowi Cybulskiemu. Obaj to wyszkoleni i doświadczeni nurkowie posiadający uprawnienia MSWiA uprawniające do kierowania pracami podwodnymi. 

Miniony rok to również kolejny strumień środków rządowych, który popłynął do kościerskiej jednostki. Co udało się zrobić dzięki tym funduszom?

W czwartym kwartale 2020 roku, w związku ze zmianą budżetu państwa, otrzymaliśmy dodatkowe środki finansowe w kwocie ponad 900 tyś. zł. Dodatkowo Starostwo Powiatowe w Kościerzynie wsparło nas kwotę 50 tyś. zł, z przeznaczeniem na zakup sprzętu ratowniczego, głównie z zakresu ratownictwa medycznego. 

Przeprowadzono remont w garażach jednostki, pomieszczeniach socjalnych oraz w części Powiatowego Stanowiska Kierowania. Dokonano wymiany radiowych zespołów nadawczo-odbiorczych, zakupiono ubrania specjalne, buty, hełmy, maski do aparatów ochrony dróg oddechowych, kurtynę dymową, lancę do gaszenia pożarów kominowych. Wykonano większe naprawy i serwisy pojazdów, między innymi podnośnika hydraulicznego, pompy dużej wydajności do wody zanieczyszczonej, stacjonarnego agregatu prądotwórczego, wymieniono kompleksowo akumulatory w pojazdach i centralnym awaryjnym zasilaczu UPS. Z uwagi coraz większą ilość działań z zakresu ratownictwa medycznego, zakupiono defibrylator z monitorem EKG oraz materiały medyczne niezbędne do działań. Zakupiono rejestrator rozmów radiowych i telefonicznych na potrzeby Powiatowego Stanowiska Kierowania.  Zainstalowano nową sprężarkę powietrzną wyposażoną w bank powietrza o pojemności 100 litrów i ciśnieniu 350 atm. Umożliwi ona szybkie napełnianie butli powietrznych wykorzystywanych zarówno przez strażaków jak i nurków. Na dachu części garażowej zainstalowano instalację fotowoltaiczną o mocy 40 kWp. 

Z otrzymanych środków zakupiono wyposażenie dla Specjalistycznej Grupy Ratownictwa Wodno-Nurkowego, w skład którego wchodzi sprzęt indywidualny dla nurków, dron podwodny i sonar holowany. Dron był już dwukrotnie wykorzystywany w poszukiwaniach osób pod lodem. Jest to pierwszy tego typu sprzęt w Państwowej Straży Pożarnej na terenie województwa pomorskiego i stanowi początek organizacji na bazie naszej Komendy Specjalistycznej Grupy Sonarowej, która swoim zasięgiem działania obejmie cały teren województwa pomorskiego. 

Jak minął 2020 rok w zakresie finansowania i funkcjonowania ochotniczych straży pożarnych? I czy w ich zakresie też są plany większych inwestycji?

Z roku na rok wzrasta sumaryczna kwota środków finansowych kierowanych nie tylko dla Państwowej Straży Pożarnej. Także ochotnicze straże pożarne dofinansowane są z różnych źródeł w coraz większym zakresie. Dotacje dla jednostek w KSRG, dotacje MSWiA dla jednostek poza KSRG, dotacje Wojewódzkich Funduszy Ochrony Środowiska w ramach programów „Florek”, dotacje Fundacji Orlen, wsparcie Nadleśnictw, bezzwrotne pożyczki w Powiatowego Urzędu Pracy w ramach tarczy antykryzysowej COVID-19 i wiele innych źródeł sprawia, że na zakupy sprzętu i środków ochrony osobistej strażaków a także na doposażenie i remonty strażnic w ochotniczych strażach pożarnych z terenu naszego powiatu trafiają niejednokrotnie środki finansowe w wysokości większej, niż środki przeznaczane na ten cel z samorządów.

W 2020 roku udało się reaktywować ratowniczą działalność OSP Gostomie. Zapał mieszkańców spotkał się ze wsparciem wójta gminy Kościerzyna, czego owocem jest to, że jednostka posiada lekki samochód pożarniczy z wyposażeniem, siłami członków OSP została wyremontowana remiza i jednostka rozpoczęła aktywną działalność ratowniczą. OSP w Karsinie zakupiła nowy samochód GBA, kilkuletniego GBA marki Mercedes przekazała do OSP Osowo i w planach jednostki jest budowa nowej strażnicy na działce naprzeciw Urzędu Gminy w Karsinie. Jestem przekonany, że konstruktywna współpraca pomiędzy wójtem gminy Karsin, członkami OSP Karsin i radnymi gminy Karsin zaowocuje obiektem będącym wzorem do naśladowania przez innych. W zakresie Gminy Karsin otwartym tematem pozostaje zakup fabrycznie nowego samochodu GBA dla OSP Wdzydze Tucholskie. W budżecie gminy zarezerwowano już kwotę potrzebną na wkład własny, umożliwiającą wystąpienie o wsparcie zakupu ze źródeł poza samorządowych. Także gmina Nowa Karczma rozpoczęła działania zmierzające do rozpoczęcia budowy nowej remizy dla OSP Grabowo. Na chwilę obecną dokonano zmiany miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, który umożliwi budowę remizy we wskazanym prze druhów miejscu. W Kaliszu Kaszubskim trwa kolejny rok budowy strażnicy OSP, niestety nie zanosi się w bieżącym roku na jego zakończenie. W 2020 roku podjęto próbę włączenia OSP Konarzyny do KSRG. Działania w tym zakresie nie odniosły pozytywnego zakończenia z uwagi na negatywne stanowisko wójta gminy Stara Kiszewa, oparte na negatywnej opinii Zarządu Oddziału Gminnego OSP w Starej Kiszewie. 

Podsumowanie roku to okres refleksji i także podziękowań. Korzystając z państwa uprzejmości chciałbym wyrazić ogromne słowa wdzięczności i szacunku dla wszystkich członków ochotniczych straży pożarnych, zwłaszcza tych, którzy codziennie poświęcają swój czas i zdrowie dla innych. Dziękuję za cały 2020 rok i przepraszam, jeżeli ze względu na ograniczenia COVID-19 nie będę mógł swoich podziękowań przekazać Wam osobiście na zebraniach sprawozdawczo-wyborczych OSP.

fot. KP PSP w Kościerzynie