Święta o zapachu piernika i pomarańczy

Święta to szczególny czas, magiczny, rodzinny, radosny. Bożonarodzeniowe tradycje na Kaszubach są wyjątkowo bogate, a wspólnie spędzone chwile pamiętamy przez lata, a świąteczne wspomnienia są jednymi z najpiękniejszych i najcenniejszych. O podzielenie się świątecznymi zwyczajami i wspomnieniami poprosiliśmy Halinę Rogińską, kaszubską gospodynię i prezes Stowarzyszenia Kościerska Chata.

W tradycyjnych kaszubskich domach przygotowania do Bożego Narodzenia rozpoczynają się już miesiąc wcześniej. Gospodynie dbają o to, by każdy, nawet najmniejszy skrawek mieszkania lśnił czystością i na święta prezentował się pięknie. Na kilka tygodni przed nimi przygotowują też pierniczki.

- Ja pierniki przygotowuję już w listopadzie i to różne rodzaje. Dobre pierniczki dojrzewają dopiero po pewnym czasie, dlatego dobrze upiec je wcześniej. Dużo wcześniej rozpoczynam też porządki, by dom był pięknie przygotowany na święta. Musi być czyściutko, ładnie, pachnąco i nastrojowo - opowiada Halina Rogińska.

Jednym z nieodzownych elementów świąt jest również choinka. Te dziś możemy stroić przeróżnie - własnoręcznie przygotowanymi ozdobami, bądź gotowymi - tych na sklepowych półkach jest mnóstwo. Wszystko zależy od kreatywności i pomysłowości.

- Ja stawiam przede wszystkim na tradycję. W moim domu mamy taki zwyczaj, że każdy z domowników musi zawiesić na choince jedną wykonaną przez siebie własnoręcznie ozdobę. Choinkę zawsze stroimy w wigilijny poranek. Obowiązkowe miejsce na świątecznym drzewku mają też bombki, które wieszała na choince jeszcze moja babcia. Mają już ponad sześćdziesiąt lat, ale je uwielbiam, bo mają ogromny urok i wiążą się z pięknymi wspomnieniami z dzieciństwa - opowiada pani Halina.

Chyba większość osób ma najpiękniejsze świąteczne wspomnienia związane właśnie z dzieciństwem. To wówczas święta przeżywamy z największą radością.

- Święta z dzieciństwa kojarzą mi się przede wszystkim z piernikami i pomarańczami. W domu w Wigilię rano pojawiała się pachnąca choinka i jej zapach pięknie roznosił się po domu. Do dziś wspominam też zapach pierników, a w szczególności pomarańczy. Dawniej nie było w sklepach tylu towarów, co dziś, a pomarańcze były prawdziwym rarytasem. Rodzice bardzo się starali, by pomarańcze zawsze na święta były w domu, dlatego do dziś je tak lubię - wspomina kaszubska gospodyni.

W wielu kaszubskich wsiach wciąż też jest kultywowany zwyczaj Gwiazdek, czyli rozbrykanych przebierańców, którzy w Wigilię odwiedzają domy, płatając figle i składając życzenia.

- Gwiazdki doskonale pamiętam z dzieciństwa, dziś ten zwyczaj już jest bardzo rzadki. Zawsze łapano nas i smarowano sadzą. Była radość i heca. Dziś chodzą u nas natomiast kolędnicy z szopką, czyli dzieci śpiewające kolędy. Zawsze robi mi się miło, gdy pukają do moich drzwi - opowiada pani Halina.

Jak przyznaje pani Halina, w świętach jest jednak najważniejsze to, żeby być po prostu razem.

- Nie wyobrażam sobie świąt bez rodziny, to ona scala święta i sprawia, że są wyjątkowe. Zawsze pozostawiam też przy wigilijnym stole nakrycie dla niespodziewanego gościa. Prowadzę agroturystykę, mam pokoje do wynajęcia i kilka lat temu taki pojawił się w naszym domu. Oczywiście zaprosiliśmy go do wigilijnego stołu. Do dziś to bardzo miło wspominam Dodatkowy talerz, to nie tylko symbol, ale i sposób otwarcia się na drugą osobę, w święta musimy być otwarci na innych i łączyć się też z nimi duchowo, jeśli nie mamy możliwości spotkania ze wszystkim - mówi prezes Kościerskiej Chaty.

- Moje święta na pewno przeżywać będę z Kornelkiem, który potrzebuje wiele serca i dobrej woli od ludzi. Łączyć się z też będę z rodziną kierowcy, który zginął w Berlinie -dodaje gospodyni.

MD-Z