Podsumowanie kadencji: Dziemiany

Dziemiany to gmina, która w naszej opinii solidnie przepracowała minione cztery lata, a wybrany w 2006 roku samorząd dobrze wywiązał się z nałożonych na niego zadań. Pomimo ograniczonych środków w budżecie w gminie sporo się inwestuje, sięgając przy tym odważnie po dofinansowanie zewnętrzne.

To kolejna odsłona naszego cyklu podsumowań samorządowych w związku ze zbliżającym się końcem kadencji. Artykuł dotyczący następnej gminy naszego powiatu za kilka dni.

Zestawienie dochodów, wydatków (w tym na inwestycje), pozyskanych środków zewnętrznych i zadłużenia gminy w latach 2006-2010 (dane z października 2010 r.)
20062007200820092010Dochody9 409 63410 231 11811 687 80213 913 17413 688 064Wydatki9 142 5729 973 99811 374 77414 330 85417 669 064Deficyt / nadwyżka267 061257 120313 028-417 680-3 981 000Wydatki na inwestycje1 567 9961 715 0442 390 6994 782 7266 871 509Wskaźnik inwestycji17,2%17,2%21,0%33,4%38,9%Środki pozyskane na inwestycje z UE160 860-270 0001 953 848500 000Środki pozyskane na inwestycje z innych źródeł274 969100 000465 0001 733 4912 548 096Skuteczność pozyskiwania środków ogółem27,8%5,8%30,7%77,1%44,3%Skuteczność pozyskiwania środków z UE10,3%0%11,3%40,9%7,3%Zadłużenie na koniec roku1 300 0001 337 5001 058 413694 0004 175 000Współczynnik zadłużenia13,8%13,1%9,1%5,0%30,5%
Dziemiany to niewielka gmina z malutkim wręcz budżetem nie przekraczającym nawet 15 milionów złotych. W ciągu ostatnich czterech lat dochody tego samorządu i tak wzrosły jednak aż o 45 procent. Jeszcze lepszy wynik osiągnięto po stronie wydatków. W porównaniu do roku 2006 osiągnięto pod tym względem wzrost aż o 92 procent, z 9 do 17,5 mln zł!

W ostatnich latach wyraźnie zmieniła się też inwestycyjna polityka gminy. Podczas gdy jeszcze na przełomie poprzedniej i obecnej kadencji przeznaczano w budżecie na ten cel około 17 procent środków, o tyle w ostatnich dwóch latach było to już średnio ponad 35 procent. Tendencje tą widać wyraźnie na przykładzie konkretnych kwot, zwiększanych systematycznie z każdym kolejnym rokiem. W 2007 roku było to nieco ponad 1,7 mln zł, zaś w planach na ten rok po stronie nakładów inwestycyjnych widnieje już kwota bliska 7 mln zł! W sumie realizacja zadań inwestycyjnych pochłonęła w Dziemianach w latach 2006-2010 prawie 16 mln złotych, z czego jednak aż 11,5 mln zł to efekt wytężonej pracy z lat 2009-2010.

Co godne uwagi, samorząd ten w parze ze zwiększonymi nakładami na inwestycje, wykazywał się bardzo przyzwoitą skutecznością w pozyskiwaniu środków zewnętrznych. Zaczęli co prawda dość skromnie, bo od zaledwie 100.000 złotych dofinansowania zdobytego w roku 2007, ale kolejne lata były już pod tym względem zdecydowanie lepsze. Rekordowy okazał się rok 2009, kiedy to na blisko 5 mln zł wydane na inwestycje, aż 3,7 mln pochodziło ze źródeł pozabudżetowych. W czasie całej kadencji Dziemianom udało się w sumie pozyskać ponad 7,5 mln zł, co daje bardzo dobry wynik 40 proc. wszystkich wydatków na inwestycje. Jakby tego było mało, w bieżącym roku podpisano także umowy na kolejne zadania z unijnym wsparciem o wartości 1,8 mln zł, co jeszcze poprawiłoby te statystyki, ale roboty będą realizowane dopiero w roku przyszłym, w związku z czym nie mogły się one znaleźć w tym zestawieniu.

Ostatnim elementem naszej analizy jest wysokość wygenerowanego przez gminę zadłużenia. I w tym wypadku samorządowi temu nie można właściwie niczego zarzucić. Mimo niewielkich czy wręcz niskich dochodów, aktywność inwestycyjna zasługuje tu na słowa uznania. Tym bardziej, że nie odbyło się to kosztem lawinowo rosnących długów. Co prawda władze gminy rozpoczynały tą kadencję z zadłużeniem rzędu 1,3 mln zł, zaś teraz wzrosło ono do przeszło 4 mln, ale stanowi to "jedynie" 30 procent wielkości budżetu, co jest pułapem wciąż bezpiecznym i pozwalającym Dziemianom na realizację kolejnych ważnych zadań w kolejnych latach.

O ocenę minionych czterech lat zapytaliśmy burmistrza gminy Dziemiany, Leszka Pobłockiego.

Które z przedsięwzięć zrealizowanych w minionych czterech latach miały - Pana zdaniem - największe znaczenie dla gminy i dlaczego?

- Największe znaczenie z punktu widzenia strategii rozwoju gminy miały zadania inwestycyjne związane z rozwiązaniem gospodarki wodno-ściekowej. Inwestycje te tak w sferze planowania jak i realizacji dotyczyły w różnym stopniu całego obszaru gminy Dziemiany. Turystyczny charakter gminy oraz kierunki jej rozwoju zdecydowały o priorytetowym znaczeniu tych inwestycji. Także działania w zakresie poprawy sieci komunikacji drogowej i pieszej przyczyniły się do widocznej zmiany wizerunku gminy oraz poprawy jej jakości i bezpieczeństwa osób poruszających się po terenie gminy.

Jakich zobowiązań wyborczych nie udało się zrealizować i dlaczego?

- Spośród deklarowanych zobowiązań wyborczych mijającej kadencji najwięcej trudności sprawiało pozyskiwanie środków oraz utrzymanie dróg dojazdowych, śródpolnych i leśnych, co wynikało z braku klarownego systemu finansowania tego typu przedsięwzięć oraz zaszłości inwestycyjnych na tych drogach.

Czym różniła się, jeżeli chodzi o pracę samorządu i jej efekty, ta kadencja od poprzedniej?

- Kończąca się kadencja charakteryzowała się dużą dynamiką w zakresie przygotowywania i realizacji wniosków inwestycyjnych współfinansowanych ze środków unii europejskiej. Istotną cechą minionego okresu był także wzrost aktywności organizacji pozarządowych działających w sferze życia społecznego i kulturalnego na terenie gminy.

Jak ocenia Pan dokonania samorządu mijającej kadencji?

- Mijająca kadencja charakteryzowała się znaczną aktywnością samorządu lokalnego ukierunkowaną przede wszystkim na poprawę jakości życia społeczeństwa oraz rozwijanie bazy oświatowej, kulturalnej i sportowej na terenie gminy. Dużym sukcesem samorządu jest proinwestycyjny charakter budżetu gminy w poszczególnych latach mijającej kadencji.

Kilka pytań zadaliśmy też Marcinowi Podporze, przewodniczącemu Rady Gminy w Dziemianach, ale w odpowiedzi otrzymaliśmy jedną wypowiedź, stanowiącą jego komentarz do minionych czterech lat dla tego samorządu .

- Mijająca kadencja jak żadna inna w naszej historii nakierowana była na inwestycje o różnorakim charakterze. W tym najważniejsze: dokończenie kanalizacji w miejscowości Dziemiany, kanalizacja miejscowości Trzebuń i Piechowice, budowa boiska "Orlik", przedszkola oraz nowej siedziby Ośrodka Kultury i Sportu.

Gmina to jednak nie tylko inwestycje mierzona rządami cyfr, to także, a może przede wszystkim jej mieszkańcy. W zakresie funkcjonowania gminy na płaszczyźnie społecznej dało się zauważyć bardzo duże ożywienie w obszarach sportu i grup zainteresowań typu Ochotnicza Straż Pożarna, Koło Gospodyń Wiejskich itp. W czasie trwania ostatniej kadencji organizacje te w sposób bardzo istotny i znaczący rozwinęły swoją działalność. W sposób zdecydowany zwiększyło się także zainteresowanie imprezami patriotycznymi oraz kościelnymi w których bierze udział znaczna liczba mieszkańców naszej gminy. Linie i szczeliny, które jeszcze niedawno dzieliły naszych mieszkańców są sukcesywnie zasypywane i w chwili obecnej można powiedzieć, że społeczeństwo naszej gminy jest bardzo zgodne. Jeżeli miarą  społeczeństwa obywatelskiego jest poziom zainteresowania żywotnymi sprawami swojej wsi gminy, regionu a także aktywne uczestnictwo w tych sprawach to społeczeństwo naszej gminy jest społeczeństwem obywatelskim i to jest największe dokonanie samorządu mijającej kadencji.

Na koniec prezentujemy listę zadań, realizacji których doczekali się w kończącej się pomału kadencji mieszkańcy gminy Dziemiany:

Rok 2007

- Budowa IX etapu kanalizacji sanitarnej w Dziemianach
- Budowa sali sportowo-rekreacyjno-kulturalnej przy obiektach szkolnych w miejscowości Kalisz
- Budowa drogi Raduń - Kalwaria
- Remont nawierzchni ul. Wąskiej w Dziemianach
- Remont nawierzchni chodników przy ul. Kopernika, Potulickiej i Sengera w Dziemianach
- Budowa sieci wodociągowej i kanalizacyjnej do miejscowości Trzebuń (dokumentacja projektowa)

Rok 2008

- Budowa kanalizacji sanitarnej w miejscowości Trzebuń wraz z kolektorem dosyłowym - I etap
- Budowa kanalizacji sanitarnej dla osiedla domków letniskowych Nowiny
- Budowa kanalizacji sanitarnej dla miejscowości Piechowice
- Modernizacja sieci kanalizacji deszczowej naskrzyżowaniu ul. Łąkowej z Kopernika w Dziemianach
- Modernizacja nawierzchni ul. Kopernika w Dziemianach
- Wykonanie nawierzchni tłuczniowej na drodze Kalisz - Schodno
- Modernizacja płytami Yomb drogi Kalisz - Cegielnia
- Modernizacja nawierzchni parkingu przy ul. Kaszubskiej
- Budowa i modernizacja nawierzchni chodników przy ul. Heweliusza, Sengera i Kopernika w Dziemianach
- Modernizacja nawierzchni placu przy gimnazjum w Dziemianach
- Wymiana stolarki okiennej w obiektach oświatowych w Dziemianach i Kaliszu

Rok 2009

- Budowa kanalizacji sanitarnej i sieci wodociągowej dla miejscowości Trzebuń
- Budowa kanalizacji sanitarnej dla miejscowości Piechowice
- Budowa X etapu kanalizacji sanitarnej dla miejscowości Dziemiany
- Budowa kanalizacji sanitarnej i sieci wodociągowej dla miejscowości Raduń (dokumentacja przygotowawcza)
- Rozbudowa wodociągu na ul. Wrzosowej w Dziemianach
- Modernizacja nawierzchni chodników przy ul. Kaszubskiej, Wyzwolenia i 3 Maja w Dziemianach
- Wykonanie ogrodzenia przy Gimnazjum w Dziemianach
- Rozbudowa bazy przedszkola w Dziemianach (dokumentacja projektowa)
- Budowa sceny estradowej i kąpieliska w Dziemianach (dokumentacja przygotowawcza)
- Modernizacja drogi transportu rolnego do miejscowości Dunajski
- Zakup i montaż podnośnika dźwigowego do transportu osób niepełnosprawnych w Gimnazjum w Dziemianach
- Modernizacja nawierzchni ul. Potulickiej i Wąskiej oraz parkingu przy ul. Wyzwolenia w Dziemianach
- Modernizacja budynku Ośrodka Kultury w Dziemianach (dokumentacja projektowa)
- Modernizacja budynku Szkoły Podstawowej w Kaliszu
- Modernizacja budynku ZKiW w Dziemianach
- Adaptacja istniejących pomieszczeń w Środowiskowym Domu Samopomocy w miejscowości Trzebuń na mieszkanie terapeutyczne

Rok 2010

Nie przesłano. Wykazu inwestycji na rok 2010 nie ma też w Biuletynie Informacji Publicznej. Z dokumentu o nazwie "Limity wydatków inwestycyjnych" można jedynie wywnioskować, że roku bieżącym miały być realizowane następujące zadania:

- dalsza rozbudowa sieci wodociągowej, kanalizacyjnej i kanalizacji deszczowej w gminie
- dalsze prace związane z rozbudową i modernizacją budynku Ośrodka Kultury w Dziemianach o salę socjoterapeutyczną i bibliotekę z kawiarenką internetową
- przebudowa nawierzchni dróg, ulic i chodników
- rewitalizacja gminnego parku wiejskiego w Dziemianach
- dalsza prace związane z rozbudową przedszkola w Dziemianach
- modernizacja nawierzchni dróg gminnych w Kaliszu
- dalsze prace związane z budową boiska wielofunkcyjnego "Orlik 2012"
- modernizacja sceny estradowej i kąpieliska nad Jeziorem Rzuno w Dziemianach

Oprac. Bartek Gruba