Od 96 lat „Mazurek Dąbrowskiego” jest hymnem, ale B. Bierut chciał to zmienić

96 lat temu „Mazurek Dąbrowskiego” został oficjalnie uznany za hymn Rzeczpospolitej Polskiej. Decyzja o ustanowieniu hymnu państwowego została podjęta przez ówczesnego szefa resortu spraw wewnętrznych – generała Felicjana Sławoja-Składkowskiego. Droga do uznania utworu Józefa Wybickiego za hymn narodowy była jednak długa i kręta, a po II wojnie światowej podjęte zostały działania, których celem było wprowadzenie nowego hymnu państwowego.

Pieśń Legionów Polskich we Włoszech, czyli „Mazurek Dąbrowskiego” został hymnem narodowym w roku 1927.

- Dokładnie 26 lutego tego roku, minister spraw wewnętrznych gen. Felicjan Sławoj-Składkowski podpisał Okólnik nr 49. Akt ten stanowił, że hymnem Rzeczpospolitej jest pieśń „Jeszcze Polska nie zginęła”, dzisiaj znana jako „Mazurek Dąbrowskiego” – informuje Przemysław Rey, kurator Muzeum Hymnu Narodowego w Będominie

Przemysław Rey

W powyższym dokumencie, o którym informuje Przemysław Rey, możemy przeczytać:

Warto jednak wspomnieć, że droga do uznania „Mazurka Dąbrowskiego” jako hymnu narodowego nie była tak oczywista, jak mogłoby się dzisiaj wydawać. Możne nawet stwierdzić, że była bardzo kręta, a ponadto długa. Zupełnie inaczej było w przypadku uznania godła i barw narodowych. Konstytucja marcowa z 1921 roku akceptowała powyższą kwestię, natomiast o tekście Józefa Wybickiego nie wspominała w ogóle.

Jak mówił w jednym z wywiadów udzielonych wiele lat temu autorowi tego artykułu – Henryk Wawrzyk, wieloletni kierownik MHN w Będominie, w kraju toczyła się dyskusja, jaki utwór ma być hymnem. W grę wchodziły m.in. „Rota”, „Boże coś Polskę”, a także „Warszawianka”. Proponowano także „Pierwszą brygadę”.

W tym samym roku, kiedy weszła w życie konstytucja marcowa, gen. Władysław Sikorski, pełniący funkcję Inspektora Sił Zbrojnych, wydał rozkaz do żołnierzy, jak śpiewać hymn polski. W tym dokumencie również nie ma słowa o „Mazurku Dąbrowskiego”, ale jako załącznik do rozkazu dołączono jego tekst. W październiku 1926 roku ówczesne Ministerstwo Wyznań Religijnych i Oświecenia Publicznego wydało natomiast okólnik informujący o tym, że słowa autorstwa Józefa Wybickiego będą śpiewane w szkołach jako hymn. W grudniu tego samego roku Polskie Radio zaczęło go nadawać o północy na zakończenie programu.

Sprawa hymnu oficjalnie została zamknięta okólnikiem z lutego 1927 roku, o którym mówił Przemysław Rey.

Jak się okazało, po II wojnie światowej „Mazurek Dąbrowskiego” stał się przysłowiową solą w oku ówczesnych, nowych, komunistycznych władz. Jak mówił wspomniany wcześniej Henryk Wawrzyk, zmiany domagał się sam Bolesław Bierut, który chciał w ten sposób przypodobać się przywódcy Związku Radzieckiego - Józefowi Stalinowi. Lider polskich komunistów zaproponował nawet Stanisławowi Hadynie napisanie muzyki, a Władysławowi Broniewskiemu słów do nowego hymnu. Obaj panowie odmówili. Pomysł Bieruta nie przypadł do gustu samemu Stalinowi, który miał stwierdzić, że melodia „Mazurka Dąbrowskiego” jest bardzo dobra, w efekcie czego ostatecznie do żadnych zmian nie doszło.

Warto też wspomnieć, że w „Mazurek Dąbrowskiego” w roli hymnu po raz pierwszy w konstytucji został zapisany dopiero w 1976 roku. Z kolei tekst i melodia zostały zatwierdzone przez Sejm Polskiej Rzeczpospolitej Ludowej na mocy ustawy z 31 stycznia 1980 roku.

Fot. MHN w Będominie