Stan zdrowia pacjenta - informacja dla wszystkich czy tylko nielicznych?

W życiu każdego z nas zdarzają się sytuację, w których korzystamy z usług szpitali. Kto ma wówczas prawo do informacji o naszym stanie zdrowia: nasza żona, matka, teściowa może ktoś inny? Odpowiedź pozornie wydaje się być prosta, jednak regulacje prawne dość szczegółowo określają te kwestie.

Kwestie dotyczące informacji o stanie zdrowia pacjenta zostały uregulowane w art. 31 ustawy o zawodzie lekarza oraz art. 9 ustawy o prawach pacjenta i Rzeczniku Praw Pacjenta. Zgodnie z tymi regulacjami pacjent ma prawo do informacji o swoim zdrowiu, które lekarz ma obowiązek udzielić.

Oprócz samego pacjenta, informację o jego stanie zdrowia lekarz może udzielić tylko i wyłącznie osobie, za zgodą pacjenta. Z tej regulacji wynika, że lekarz nie ma prawa udzielać informacji na temat zdrowia pacjenta, jeżeli wcześniej sam pacjent nie wyraził takiej zgody. Brak zgody pacjenta powoduje, że nawet osoba najbliższa jak np. żona czy matka, nie zostanie poinformowana o stanie zdrowia pacjenta. To do pacjenta bowiem należy decyzja komu lekarz może przekazać informacje o stanie jego zdrowia.

W kwestii stanu zdrowia pacjenta nie ma żadnych przeszkód dla upoważnienia do otrzymywania takich informacji osób trzecich, nawet kosztem rodziny. Dla wyrażenia zgody nie jest przewidziana żadna szczególna forma. Chociaż lepiej dla ochrony praw pacjenta gdy taką zgodę pacjent wyraża na piśmie. Wówczas lekarz nie ma żadnych wątpliwości, czy może udzielić danej osobie informacji na temat zdrowia pacjenta czy też nie. Będąc w szpitalu warto zadbać aby w dokumentacji medycznej znalazły się odpowiednie wpisy dotyczące informacji, jakim osobom można udzielić informacji na temat zdrowia pacjenta. Warto pamiętać, że wskazanie jednej osoby spowoduje, że tylko ona będzie mogła uzyskać od lekarza informację o stanie zdrowia chorego, dlatego też warto wybierać takie osoby świadomie.

Od powyższej zasady, zgodnie z którą pacjent sam decyduje, kto może uzyskać informację na temat jego zdrowia jest jeden wyjątek. Dotyczy to sytuacji gdy pacjent nie ukończył 16 lat lub jest nieprzytomny bądź niezdolny do zrozumienia znaczenia informacji. W takim przypadku lekarz udziela informacji osobie bliskiej w rozumieniu ustawy o prawach pacjenta i Rzeczniku Praw Pacjenta. Osobą bliską według tej ustawy jest: osoba małżonka, krewnego lub powinowatego do drugiego stopnia w linii prostej, przedstawiciela ustawowego, osobę pozostającą we wspólnym pożyciu lub osobę wskazaną przez pacjenta. Tylko taka osoba ma wyjątkowo bez zgody pacjenta możliwość otrzymania informacji o stanie jego zdrowia. Oczywiście w przypadku gdy pacjent wcześniej upoważnił osobę, do uzyskania informacji o stanie jego zdrowia, to wyjątek ten nie będzie brany pod uwagę. Wówczas jedyną osobą uprawnioną do uzyskania informacji na temat zdrowia pacjenta, będzie osoba przez niego wcześniej wskazana, a nie osoba bliska.

Jak widać polskie prawo daje możliwość pacjentowi wyboru osób, które mogą być ewentualnie poinformowane o jego stanie zdrowia. Jeżeli jest brak takiej zgody w stosunku do jakiejś osoby, to bez względu czy z pacjentem łączą tą osobę relacje rodzinne, partnerskie czy zawodowe osoba taka nie otrzyma informacji o stanie zdrowia pacjenta. Dlatego też warto świadomie wybierać osoby, którym lekarz ma ewentualnie przekazywać informację o naszym zdrowiu.

Prawnik Sebastian Plata
"De lege artis" Kancelaria Prawna w Kościerzynie
www.delegeartis.com