Prawnik radzi: Jak uzyskać nakaz zapłaty w postępowaniu nakazowym?

Nakaz zapłaty w postępowaniu nakazowym jest formą orzeczenia sądowego, które zapada bez przeprowadzenia rozprawy. Wydawany jest na podstawie treści pozwu, a także załączonych do niego dokumentów. W celu uzyskania nakazu zapłaty koniecznym jest złożenie pisemnego wniosku przez powoda w pozwie w sprawach o roszczenia pieniężne albo inne rzeczy zamienne.

Aby skutecznie złożyć wniosek o wydanie nakazu zapłaty koniecznym jest udowodnienie dochodzonego żądania m.in. poprzez dołączenie do pozwu:

1) Dokumentu urzędowego;
2) Zaakceptowanego przez dłużnika rachunku;
3) Wezwania dłużnika do zapłaty i pisemnego oświadczenia dłużnika o uznaniu długu;
4) Zaakceptowanego przez dłużnika żądania zapłaty, zwróconego przez bank i niezapłaconego z powodu braku środków na rachunku bankowym;
5) Weksla, czeku, warrantu lub rewersu należycie wypełnionych, których prawdziwość i treść nie nasuwają wątpliwości;
6) Umowy, dowodu spełnienia świadczenia niepieniężnego, dowodu doręczenia dłużnikowi faktury lub rachunku (m.in. w sytuacji, w której powód dochodzi należności zapłaty świadczenia pieniężnego, odsetek w transakcjach handlowych określonych w ustawie o terminach zapłaty w transakcjach handlowych).

W przypadku, w którym sąd stwierdzi brak podstaw do wydania nakazu zapłaty, zostanie wyznaczona rozprawa, chyba że sprawa z innych przyczyn może być rozpoznana na posiedzeniu niejawnym.

Treść nakazu zapłaty stanowi, że pozwany ma w ciągu dwóch tygodni od dnia doręczenia nakazu zaspokoić roszczenie powoda w całości wraz z kosztami albo wnieść w tym terminie zarzuty. Orzeczenie to jest doręczane zarówno powodowi, jak i pozwanemu, przy czym pozwany otrzymuje ponadto pozew, załączniki, a także stosowne pouczenie. Istotnym jest, że jeżeli miejsce pobytu pozwanego nie jest znane albo gdyby doręczenie nakazu nie mogło nastąpić w kraju, to sąd uchyli nakaz zapłaty.

Zasadniczym plusem nakazu zapłaty wydanego w postępowaniu nakazowym jest to, że stanowi on tytuł zabezpieczenia, wykonalny bez nadawania mu klauzuli wykonalności. Powód wnosząc o dokonanie zabezpieczenia powinien wskazać jego sposób. Ponadto, nakaz zapłaty wydany na podstawie weksla, warrantu, rewersu lub czeku staje się natychmiast wykonalny po upływie terminu do zaspokojenia roszczenia, przy czym w razie wniesienia zarzutów pozwany może złożyć wniosek o wstrzymanie wykonania nakazu.

Opłata sądowa od pozwu w postępowaniu nakazowym wynosi jedną czwartą opłaty pobieranej w zwykłym trybie (tj. ¼ od 5% wartości przedmiotu sporu).

Pozwany, jeżeli kwestionuje zasadność nakazu zapłaty, po jego otrzymaniu może wnieść zarzuty do sądu, który wydał nakaz zapłaty. W ich treści powinien wskazać, czy zaskarża nakaz w całości, czy w części, przedstawić zarzuty, które pod rygorem ich utraty należy zgłosić przed wdaniem się w spór co do istoty sprawy oraz okoliczności faktyczne i dowody. Wskazanie w/w twierdzeń i dowodów jest istotne, ponieważ sąd na późniejszym etapie pominie je, chyba że strona uprawdopodobni, że nie zgłosiła ich w zarzutach bez swojej winy lub że ich uwzględnienie nie spowoduje zwłoki w rozpoznaniu sprawy albo że występują inne wyjątkowe okoliczności.

Zarzuty powinny zostać wniesione na urzędowym formularzu, jeżeli pozew został wniesiony w tej formie. Powództwo wzajemne w sprawach rozpoznawanych w postępowaniu nakazowym jest niedopuszczalne. Do potrącenia natomiast mogą być przedstawione tylko wierzytelności, które zostały udowodnione dokumentami, które samoistnie mogą stanowić podstawę wydania nakazu zapłaty. Opłata sądowa od nakazu zapłaty wynosi trzy czwarte opłaty pobieranej w zwykłym trybie od pozwu (tj. ¾ od 5% wartości przedmiotu sporu).

Zwrócić należy uwagę na to, że sąd odrzuca zarzuty wniesione po upływie terminu, nieopłacone lub z innych przyczyn niedopuszczalne, jak również zarzuty, których braków pozwany nie usunął w terminie. Nakaz zapłaty, przeciwko któremu w całości lub w części nie wniesiono skutecznie zarzutów, ma skutki prawomocnego wyroku.

Jeżeli zarzuty w sprawie zostaną skutecznie wniesione, a sąd przeprowadzi rozprawę, zostanie wydany wyrok, w którym nakaz zapłaty w całości lub w części zostanie utrzymany w mocy. Możliwym jest także uchylenie nakazu zapłaty i orzeczenie o żądaniu pozwu. Ponadto sąd może postanowieniem uchylić nakaz zapłaty i pozew odrzucić lub postępowanie umorzyć.

Adwokat Rafał Benkowski
www.adwokatbenkowski.pl