:-( Wygląda na to że masz Adblocka. Utrzymujemy się z reklam żeby móc dostarczyć Ci wiadomości z Twojego regionu za które nie musisz płacić, czy mógłbyś rozważyć jego wyłączenie?
teraz 2°C
powietrze Dobre
Prawo, Prawnik radzi Pozew zachowek - zdjęcie, fotografia
Koscierski.info 23/07/2019 09:22

W nieodpłatnym Punkcie Porad Prawnych, obsługiwanym przez Kaszubski Instytut Rozwoju z/s w Kościerzynie mieszczącym się w Kościerzynie przy ul. Krasickiego 4, na przełomie stycznia - marca 2019 r. poruszano kwestie m.in. komu przysługuje zachowek i jak o niego wystąpić.

Pozew o zachowek

Zgodnie z art. 991 § 1 Ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (t.j. Dz.U. 2018r., poz.1025 ze zm.), zstępnym, małżonkowi oraz rodzicom spadkodawcy, którzy byliby powołani do spadku z ustawy, należą się, jeżeli uprawniony jest trwale niezdolny do pracy albo jeżeli zstępny uprawniony jest małoletni, dwie trzecie wartości udziału spadkowego, który by mu przypadał przy dziedziczeniu ustawowym, w innych zaś wypadkach - połowa wartości tego udziału (zachowek). W konsekwencji, jeżeli uprawniony nie otrzymał należnego mu zachowku bądź w postaci uczynionej przez spadkodawcę darowizny, bądź w postaci powołania do spadku, bądź w postaci zapisu, przysługuje mu przeciwko spadkobiercy roszczenie o zapłatę sumy pieniężnej potrzebnej do pokrycia zachowku albo do jego uzupełnienia (art. 991 § 2 k.c.).

W orzecznictwie wskazuje się, że  celem instytucji zachowku jest majątkowe zadośćuczynienie najbliższym spadkodawcy tego, że bądź to zostali pominięci przez niego w testamencie, bądź też, że ich udział w spadku został zminimalizowany. Przewidziany w art. 993 k.c. sposób ustalania wysokości zachowku, a więc wymóg doliczenia darowizn oraz zapisów windykacyjnych dokonanych przez spadkodawcę uniemożliwia mu proste obejście przepisów o ochronie osób najbliższych przed dyspozycjami na wypadek śmierci. Ponadto, dokonując analizy gramatyczno-językowej art. 993 k.c. uznać należy, że intencją ustawodawcy, co do ukształtowania zamkniętego katalogu przypadków doliczeń, było to żeby istniała możliwość doliczenia do masy spadkowej przedmiotów, środków pieniężnych, które w chwili otwarcia spadku nie należały już do majątku zmarłego, ponieważ zostały przeniesione do majątku osoby trzeciej w drodze darowizny lub zapisu windykacyjnego." (wyrok Sądu Apelacyjnego w Szczecinie z 30 listopada 2016 r., I ACa 562/16).

Pozbawienie zachowku możliwe jest przez wydziedziczenie (art. 1008 k.c.), jeśli uprawniony do zachowku:

1) wbrew woli spadkodawcy postępuje uporczywie w sposób sprzeczny z zasadami współżycia społecznego;
2) dopuścił się względem spadkodawcy albo jednej z najbliższych mu osób umyślnego przestępstwa przeciwko życiu, zdrowiu lub wolności albo rażącej obrazy czci;
3) uporczywie nie dopełnia względem spadkodawcy obowiązków rodzinnych.

Przy obliczaniu wysokości zachowku konieczne jest ustalenie czystej wartości spadku - na chwilę otwarcia spadku.

Na podstawie art. 992 k.c. przy ustalaniu udziału spadkowego stanowiącego podstawę do obliczania zachowku uwzględnia się także spadkobierców niegodnych oraz spadkobierców, którzy spadek odrzucili, natomiast nie uwzględnia się spadkobierców, którzy zrzekli się dziedziczenia albo zostali wydziedziczeni.

Dla ustalenia należnego zachowku konieczne jest dokonanie stosownych rozliczeń.

W świetle art. 993 k.c. przy obliczaniu zachowku nie uwzględnia się zapisów zwykłych i poleceń, natomiast dolicza się do spadku, stosownie do przepisów poniższych, darowizny oraz zapisy windykacyjne dokonane przez spadkodawcę. Szczegółowe regulacje co do rozliczeń darowizn są przewidziane w art. 994-996 k.c. Rozliczeniu mogą podlegać także koszty wychowania i wykształcenia (art. 997 k.c.).

Roszczenie o zachowek może być zmiarkowane, jeśli jest ono sprzeczne z zasadami współżycia społecznego. W orzecznictwie wskazuje się, że "można w wyjątkowych wypadkach dopuścić zastosowanie art. 5 k.c. do roszczenia w postaci zachowku, w szczególności do korekty jego wysokości." (wyrok Sądu Apelacyjnego w Warszawie z 11 maja 2017 r., VI ACa 193/16). Analogiczne stanowisko przedstawił również m.in. Sąd Apelacyjny w Krakowie w wyroku z 5 grudnia 2012 r., I ACa 1143/12. Zauważa się przy tym nawet, że "dopuszczalne jest całkowite pozbawienie prawa do zachowku w wyniku zastosowania  art. 5 k.c., odnoszonego do samej postawy uprawnionego względem zobowiązanego z tytułu zachowku, a przy tym ze względu na taką postawę występującą w przeszłości." (postanowienie Sądu Najwyższego z 11 lipca 2012 r., I CSK 75/12).

W sprawie o stwierdzenie nabycia spadku sąd nie jest uprawniony do orzekania o zachowku (art. 991 k.c.), który jest konsekwencją określonego rozrządzenia testamentowego (postanowienie SN z dnia 28 marca 2012 r., V CSK 175/11).

Wniesienie powództwa przeciwko spadkobiercy testamentowemu o zachowek przerywa bieg terminu przedawnienia co do takiej kwoty, która zgodnie z ustaleniami dokonanymi przez sąd przysługuje uprawnionemu do zachowku na dzień orzekania o nim (wyrok SN z dnia 17 kwietnia 2009 r., III CSK 298/08).

Ustalenie wartości spadku w celu określenia zachowku oraz obliczenie zachowku, następuje według cen z chwili orzekania o roszczeniu z tytułu zachowku. Odsetki od ustalonego zachowku, według cen na chwilę orzekania, powinny być naliczone dopiero od daty wyrokowania w sprawie, skoro dopiero z tym momentem roszczenie o zapłatę tak ustalonej przez sąd pierwszej instancji kwoty stało się wymagalne. Odsetki za opóźnienie spełnienia świadczenia należą się od dnia ustalenia przez sąd jego wysokości z uwzględnieniem cen z daty orzekania. Jeżeli więc wysokość należnego świadczenia uwzględnia wszystkie niekorzystne dla wierzyciela zmiany siły nabywczej pieniądza, które nastąpiły od powstania zdarzenia wywołującego obowiązek jego spełnienia, to dopiero wówczas przyznanie odsetek za opóźnienie, od tej późniejszej daty, od daty wyrokowania, a nie doręczenia pozwanemu odpisu pozwu, jest w pełni uzasadnione (tak orzekł w wyroku SA we Wrocławiu w dniu 2 marca 2012 r., I ACa 110/12).

Pozwanym może być spadkobierca testamentowy, który nabył spadek w całości lub w części. Jeżeli uprawniony do zachowku nie może otrzymać od spadkobierców należnego mu zachowku, może on żądać od osoby, na rzecz której został uczyniony zapis windykacyjny doliczony do spadku, sumy pieniężnej potrzebnej do uzupełnienia zachowku. Osoba ta jednak odpowiada tylko w granicach wzbogacenia będącego skutkiem zapisu windykacyjnego (art. 9991 § 1 k.c.). Ponadto gdy osoba, na rzecz której uczyniony został zapis windykacyjny, sama jest uprawniona do zachowku, ponosi ona odpowiedzialność względem innych uprawnionych tylko do wysokości nadwyżki przekraczającej jej własny zachowek (art. 9991 § 2 k.c.). Osoba, na rzecz której został uczyniony zapis windykacyjny, może zwolnić się od obowiązku zapłaty zachowku przez wydanie przedmiotu zapisu (art. 9991 § 3 k.c.). Jeżeli zaś uprawniony nie może otrzymać należnego mu zachowku ani od spadkobierców, ani od osób, na rzecz których uczyniono zapisy windykacyjne, przysługuje mu roszczenie o zapłatę lub uzupełnienie zachowku przeciwko osobie, która uzyskała od spadkodawcy darowiznę podlegającą doliczeniu do spadku. Jednak obdarowany odpowiada tylko w granicach wzbogacenia będącego skutkiem darowizny (art. 1000 § 1 k.c.), co oznacza, że wolny będzie od odpowiedzialności, jeżeli darowiznę utracił albo zużył w taki sposób, że nie jest już wzbogacony, chyba że w chwili wyzbycia się lub zużywania darowizny powinien był liczyć się z obowiązkiem zwrotu. Z kolei jeżeli obdarowany sam jest uprawniony do zachowku, odpowiada wobec innych uprawnionych tylko z nadwyżki przekraczającej jego własny zachowek (art. 1000 § 2 k.c.). W sytuacji gdy jest kilku obdarowanych, obdarowany wcześniej jest obowiązany do zapłaty odpowiedniej sumy tylko wtedy, gdy uprawniony nie może uzyskać uzupełnienia zachowku od osoby, która została obdarowana później (art. 1001 k.c.). Osoba obdarowana może zwolnić się od obowiązku zapłaty sumy potrzebnej do uzupełnienia zachowku przez wydanie uprawnionemu przedmiotu darowizny (art. 1000 § 3 k.c.).

Wartość przedmiotu sporu stanowi kwota, której zasądzenia od pozwanego domaga się powód.

Z roszczeniem można wystąpić tylko wtedy, jeżeli uprawniony nie otrzymał należnego mu zachowku poprzez uczynienie przez spadkodawcę darowizn na jego rzecz, poprzez powołanie do dziedziczenia lub poprzez ustanowienie na rzecz uprawnionego zapisu zwykłego lub zapisu windykacyjnego. Wartość udziału spadkowego w przypadku powołania do dziedziczenia, jak również wartość ww. zapisów zalicza się na należny zachowek, tak samo jak wartość darowizn.

Roszczenia uprawnionego z tytułu zachowku przedawnia się z upływem 5 lat od ogłoszenia testamentu (art. 1007 § 1 k.c.). Natomiast roszczenie przeciwko osobie obowiązanej do uzupełnienia zachowku z tytułu otrzymanych od spadkodawcy zapisu windykacyjnego lub darowizny przedawnia się z upływem 5 lat od otwarcia spadku (art. 1007 § 2 k.c.).

Pozew powinien odpowiadać warunkom pisma procesowego (określonym w art. 126 k.p.c.), ponadto winien zawierać dodatkowe elementy określone w przepisach kodeksu postępowania cywilnego. W tym zakresie należy wskazać dwie składowe treści pozwu:

1) część obligatoryjną, czyli taką, która jest niezbędna dla skuteczności pozwu; w tej części powinny się znaleźć:
-dokładnie określone żądanie, a w sprawach o prawa majątkowe także oznaczenie wartości przedmiotu sporu, chyba że przedmiotem sprawy jest oznaczona kwota pieniężna; wartość przedmiotu sporu podaje się w złotych, zaokrąglając w górę do pełnego złotego (art. 1261 § 3 k.p.c.);
-przytoczenie okoliczności faktycznych uzasadniających żądanie, a w miarę potrzeby uzasadniających również właściwość sądu;
-informacja, czy strony podjęły próbę mediacji lub innego pozasądowego sposobu rozwiązania sporu, a w przypadku gdy takich prób nie podjęto, wyjaśnienie przyczyn ich niepodjęcia;

2) część fakultatywną, czyli wnioski, które powód może zawrzeć, jeżeli mają znaczenie
w jego sytuacji; katalog elementów wchodzących w skład części fakultatywnej jest otwarty z uwagi na bogactwo przypadków, które mogą zaistnieć; do składowych tych należą
w szczególności wnioski o:
-wezwanie na rozprawę wskazanych przez powoda świadków i biegłych;
-dokonanie oględzin;
-polecenie pozwanemu dostarczenia na rozprawę dokumentu będącego w jego posiadaniu, a potrzebnego do przeprowadzenia dowodu, lub przedmiotu oględzin;
-przeprowadzenie rozprawy pod jego nieobecność;
-zabezpieczenie powództwa;
-zażądanie na rozprawę dowodów znajdujących się w sądach, urzędach lub u osób trzecich.

Zgodnie z art. 126 § 2 k.p.c., gdy pismo procesowe jest pierwszym pismem w sprawie, obok oznaczenia miejsca zamieszkania lub siedziby i adresów stron, ich przedstawicieli ustawowych i pełnomocników powinno dodatkowo zawierać:

1) numer Powszechnego Elektronicznego Systemu Ewidencji Ludności (PESEL) lub numer identyfikacji podatkowej (NIP) powoda będącego osobą fizyczną, jeżeli jest on obowiązany do jego posiadania lub posiada go, nie mając takiego obowiązku, lub

2) numer w Krajowym Rejestrze Sądowym, a w przypadku jego braku - numer w innym właściwym rejestrze, ewidencji lub NIP powoda niebędącego osobą fizyczną, który nie ma obowiązku wpisu we właściwym rejestrze lub ewidencji, jeżeli jest on obowiązany do jego posiadania.

Powództwo z tytułu dziedziczenia, zachowku, jak również z tytułu zapisu, polecenia oraz innych rozrządzeń testamentowych wytacza się wyłącznie przed sąd ostatniego miejsca zwykłego pobytu spadkodawcy, a jeżeli miejsca jego zwykłego pobytu w Polsce nie da się ustalić, przed sąd miejsca, w którym znajduje się majątek spadkowy lub jego część.

Zgodnie z art. 200 § 1 k.p.c. sąd, który stwierdzi swą niewłaściwość, przekaże sprawę sądowi właściwemu. Postanowienie sądu może zapaść na posiedzeniu niejawnym. Sąd, któremu sprawa została przekazana, jest związany postanowieniem o przekazaniu sprawy. Nie dotyczy to wypadku przekazania sprawy sądowi wyższego rzędu. Sąd ten w razie stwierdzenia swej niewłaściwości przekaże sprawę innemu sądowi, który uzna za właściwy, nie wyłączając sądu przekazującego. Czynności dokonane w sądzie niewłaściwym pozostają w mocy.

Jeżeli pozew nie może otrzymać prawidłowego biegu wskutek niezachowania warunków formalnych lub jeżeli od pozwu nie uiszczono należnej opłaty, przewodniczący wzywa stronę, pod rygorem zwrócenia pisma, do poprawienia, uzupełnienia lub opłacenia go w terminie tygodniowym. Mylne oznaczenie pisma procesowego lub inne oczywiste niedokładności nie stanowią przeszkody do nadania pismu biegu i rozpoznania go w trybie właściwym (art. 130 § 1 k.p.c.). Natomiast jeśli pismo wniosła osoba zamieszkała lub mająca siedzibę za granicą, która nie ma w kraju przedstawiciela, przewodniczący wyznacza termin do poprawienia lub uzupełnienia pisma albo uiszczenia opłaty nie krótszy niż miesiąc. Po bezskutecznym upływie terminu przewodniczący zwraca pismo stronie. Pismo zwrócone nie wywołuje żadnych skutków, jakie ustawa wiąże z wniesieniem pisma procesowego do sądu. Pismo poprawione lub uzupełnione w terminie wywołuje skutki od chwili jego wniesienia. Zarządzenie przewodniczącego o zwrocie pozwu doręcza się tylko powodowi.

Zgodnie z art. 339 § 1 k.p.c., jeżeli pozwany nie stawił się na posiedzenie wyznaczone na rozprawę albo mimo stawienia się nie bierze udziału w rozprawie, sąd wyda wyrok zaoczny.

W tym wypadku przyjmuje się za prawdziwe twierdzenie powoda o okolicznościach faktycznych przytoczonych w pozwie lub w pismach procesowych doręczonych pozwanemu przed rozprawą, chyba że budzą one uzasadnione wątpliwości albo zostały przytoczone w celu obejścia prawa.

W myśl art. 340 k.p.c. wyrok wydany w nieobecności pozwanego nie będzie zaoczny, jeżeli pozwany żądał przeprowadzenia rozprawy w swej nieobecności albo składał już w sprawie wyjaśnienia ustnie lub na piśmie.

Sąd z urzędu nada wyrokowi przy jego wydaniu rygor natychmiastowej wykonalności, jeżeli:

1) zasądza alimenty - co do rat płatnych po dniu wniesienia powództwa, a co do rat płatnych przed wniesieniem powództwa za okres nie dłuższy niż za 3 miesiące;

2) zasądza roszczenie uznane przez pozwanego;

3) wyrok uwzględniający powództwo jest zaoczny (art. 333 § 1 k.p.c.).

Sąd może nadać wyrokowi przy jego wydaniu rygor natychmiastowej wykonalności, jeżeli zasądza należność z weksla, czeku, warrantu, rewersu, dokumentu urzędowego lub dokumentu prywatnego, którego prawdziwość nie została zaprzeczona, oraz jeżeli uwzględnia powództwo o naruszenie posiadania.

Sąd może również na wniosek nadać wyrokowi nadającemu się do wykonania w drodze egzekucji rygor natychmiastowej wykonalności, gdyby opóźnienie uniemożliwiało lub znacznie utrudniało wykonanie wyroku albo narażało powoda na szkodę.

Zgodnie z art. 13 ust. 1 u.k.s.c. przy wniesieniu pozwu w sprawach o prawa majątkowe pobiera się opłatę stosunkową w wysokości 5% wartości przedmiotu sporu lub przedmiotu zaskarżenia, jednak nie mniej niż 30 zł i nie więcej niż 100 000 zł.

Zgodnie z art. 1302 § 1 k.p.c. pismo wniesione przez adwokata, radcę prawnego lub rzecznika patentowego, które nie zostało należycie opłacone, przewodniczący zwraca bez wezwania o uiszczenie opłaty, jeżeli pismo podlega opłacie w wysokości stałej lub stosunkowej obliczonej od wskazanej przez stronę wartości przedmiotu sporu. W terminie tygodniowym od dnia doręczenia zarządzenia o zwrocie pisma z tych przyczyn strona może uiścić brakującą opłatę. Jeżeli opłata została wniesiona we właściwej wysokości, pismo wywołuje skutek od daty pierwotnego wniesienia. Skutek taki nie następuje w razie kolejnego zwrotu pisma z tej samej przyczyny. Rozwiązania tego nie stosuje się, gdy obowiązek uiszczenia opłaty stosunkowej powstał na skutek sprawdzenia przez sąd wskazanej przez stronę wartości przedmiotu sporu lub zaskarżenia.

Reklama

Prawnik radzi: Pozew o zachowek komentarze opinie

Dodajesz jako: |

Ogłoszenia PREMIUM

Skup Aut tel.669787480

Skupujemy Auta w Każdym Stanie Osobowe,Dostawcze,Vany, Całe, Rozbite, Skorodowane, Bez Opłat Każdy Model,Każda Marka Bez Wyjątków! Płacimy..


Dyskretny-Realny szuka na

SPOTKANIA w AUCIE z dziewczyna 18-27 lat z Gdanska,Gdyni,Wejherowa,Slupska,Tczewa,Malborka,Starogardu Gd.,Koscierzyny,Chojnic,Bytowa.dojade do..


Reklama
 Reklama

25 maja 2018 roku weszło w życie Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z 27 kwietnia 2016 roku tzw. RODO. Nowe prawo nakłada na nas obowiązek uzyskania Twojej zgody na przetwarzanie przez nas danych osobowych w plikach cookies

Oświadczam, iż zapoznałem sie z Polityką prywatności i zgadzam się na zapisywanie i przechowywanie w mojej przeglądarce internetowej tzw. plików cookies oraz na przetwarzanie zaszyfrowanych w nich danych osobowych pozostawianych w czasie korzystania z innych stron internetowych, serwisów oraz parametrów zapisywanych w plikach cookies w celach marketingowych, w tym na profilowanie i w celach analitycznych przez koscierski.info, oraz ZAUFANYCH PARTNERÓW.

Administratorzy danych / Podmioty którym powierzenie przetwarzania powierzono

PortaleRegionalne.info Joanna Stoltman z siedzibą w Kartuzy 83-300, Mściwoja II 13 B/3

Cele przetwarzania danych

1.marketing, w tym profilowanie i cele analityczne
2.świadczenie usług drogą elektroniczną
3.dopasowanie treści stron internetowych do preferencji i zainteresowań
4.wykrywanie botów i nadużyć w usługach
5.pomiary statystyczne i udoskonalenie usług (cele analityczne)


Podstawy prawne przetwarzania danych


1.marketing, w tym profilowanie oraz cele analityczne – zgoda
2.świadczenie usług drogą elektroniczną - niezbędność danych do świadczenia usługi
3.pozostałe cele - uzasadniony interes administratora danych


Odbiorcy danych

Podmioty przetwarzające dane na zlecenie administratora danych, w tym podmioty ZAUFANI PARTNERZY, agencje marketingowe oraz podmioty uprawnione do uzyskania danych na podstawie obowiązującego prawa.

Prawa osoby, której dane dotyczą

Prawo żądania sprostowania, usunięcia lub ograniczenia przetwarzania danych; prawo wycofania zgody na przetwarzanie danych osobowych. Inne prawa osoby, której dane dotyczą.

Informacje dodatkowe

Więcej o zasadach przetwarzania danych w "Polityce prywatności"