Co oznacza dla nas wyższy VAT?

Rząd przyjął niedawno Wieloletni Plan Finansowy, zakładający m.in. wprowadzenie trzech nowych stawek podatku VAT. Z początkiem 2011 roku, przez okres trzech lat będą one wynosiły: 5, 8 i 23 procent. Zabieg ten ma zapewnić w krajowym budżecie nawet 6 mld dodatkowych złotych. Opozycja i część ekspertów nie zostawia jednak na ekipie Donalda Tuska suchej nitki.

Finanse publiczne, mimo dość stabilnej sytuacji gospodarczej, są w kraju w opłakanym stanie. Rząd szuka cięć i oszczędności gdzie się tylko da. Wybór padł m.in. na podatek VAT, który postanowiono podnieść o jeden punkt procentowy, a to w zależności od źródła wyliczeń będzie wiązało się ze wzrostem domowych wydatków od kilkunastu do przeszło 160 złotych w skali roku.

Teoretycznie nie powinien się sprawdzić scenariusz mówiący o wyższych cenach na podstawowe produkty żywnościowe, jak chleb, nabiał, przetwory mięsne, warzywa oraz owoce. Na nie rząd zdecydował się zachować preferencyjną stawkę w wysokości 5 proc. Wzrosną jednak ceny energii i paliwa, jakie będą przecież musieli ponieść ich producenci, a co za tym idzie – podwyżki mogą objąć również te towary. Z 7 do 8 proc. wzrośnie także podatek np. od leków oraz w branży budowlanej. Trzeba też liczyć się z tym, że więcej zapłacimy za ubrania, papierosy czy usługi telekomunikacyjne.

Konsekwencje mogą być jednak o wiele dalej idące. Choć zgodnie z zapewnieniami to tylko zmiana tymczasowa, może się przełożyć na spadek poziomu konsumpcji, a tym samym i wbrew oczekiwaniom, mniejsze wpływy podatkowe do państwowej kasy. Rosnące koszty życia w sposób naturalny zaowocują też większymi oczekiwaniami płacowymi pracowników oraz wyższą niż przewidywana inflacją. Jeśli tak się stanie, droższe będą m.in. kredyty, wyższe stopy procentowe, itd.

Są to jednak tylko dywagacje, a faktyczne następstwa podniesienia podatku VAT to mimo wszystko wciąż pewna niewiadoma. Ratowanie krajowego budżetu z pieniędzy podatników jest oceniane w dwójnasób. Jedni, choć nie są zachwyceni ratowaniem publicznych finansów z kieszeni podatników przyznają, że w tym momencie to być może jedyne możliwe rozwiązanie, gwarantujące szybkie efekty. Nie brak jednak i krytyków, zarzucających rządowi „pójście na łatwiznę” i klęskę prowadzonej polityki podatkowej.

Do tej drugiej grupy należą m.in. Młodzi Socjaliści, którzy przesłali do naszej redakcji specjalne oświadczenie w tej sprawie.
- Neoliberalny dogmatyzm gabinetu Donalda Tuska, który w przeszłości doprowadził do uszczuplenia przychodów państwa z wpływów publicznych, nie zdał egzaminu walki z kryzysem i ponosi porażkę – piszą autorzy listu. - Podwyżka podatków pośrednich w największym stopniu dotknie te osoby, które całość dochodów wydatkują na utrzymanie swojego gospodarstwa domowego. Właściciele dużych dochodów, których nie są w stanie skonsumować, bo zwyczajnie przekraczają ich realne potrzeby - praktycznie nie odczują podwyżki podatku VAT. Wzywamy rząd do (...) wyciągnięcia wniosków ze skutecznych działań antykryzysowych innych krajów i zwiększenia progresji podatku dochodowego, która w sprawiedliwszy sposób prowadzi redystrybucję dochodu narodowego - można przeczytać w ich oświadczeniu.

A jaka jest Wasza opinia na ten temat? Czy podniesienie VAT-u było słuszną decyzją rządu Donalda Tuska?

Bartek Gruba