Prawnik radzi: dla kogo renta socjalna

czwartek, 25 lipca 2019 r., 07:54
fot. internet

W nieodpłatnym Punkcie Porad Prawnych, obsługiwanym przez Kaszubski Instytut Rozwoju z/s w Kościerzynie mieszczącym się w Kościerzynie przy ul. Krasickiego 4, na przełomie stycznia - marca 2019 r. poruszano kwestie m.in. komu przysługuje prawo do renty socjalnej i jak ją uzyskać.

Prawo do renty socjalnej

Prawo do renty socjalnej reguluje Ustawa z dnia 27 czerwca 2003 r. o rencie socjalnej (t.j. Dz. U. 2018 r. , poz. 1340 ze zm.).

Zgodnie z przepisem art.4 ust.1 pkt 1 w/w ustawy prawo do renty socjalnej przysługuje osobie pełnoletniej całkowicie niezdolnej do pracy z powodu naruszenia sprawności organizmu, które powstało: przed ukończeniem 18 roku życia, w trakcie nauki w szkole lub w szkole wyższej - przed ukończeniem 25 roku życia, bądź w trakcie studiów doktoranckich lub aspirantury naukowej.

Jak wynika z treści art. 15 pkt 1 tej ustawy, w sprawach nieuregulowanych w ustawie stosuje się odpowiednio, m.in. art. 100 ust. 1 ustawy z 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (t.j. Dz. U.2018 r. poz. 1270 z późn. zm.). W myśl tego ostatniego przepisu prawo do świadczeń powstaje z dniem spełnienia wszystkich warunków wymaganych do jego nabycia.

Nie ulega wątpliwości, że jednym z warunków do nabycia prawa do renty socjalnej jest uzyskanie pełnoletności, czyli ukończenie 18 lat (por. art. 10 § 1 k.c.).

Przepis art. 4 ust. 1 ustawy z dnia 27 czerwca 2003 r. o rencie socjalnej  wskazuje, iż warunkiem koniecznym jej przyznania jest istnienie całkowitej niezdolności do pracy z powodu naruszenia sprawności organizmu, które powstało przed ukończeniem 18 roku życia albo w trakcie nauki w szkole lub w szkole wyższej przed ukończeniem 25 roku życia lub też w trakcie studiów doktoranckich lub aspirantury naukowej. Definicję niezdolności do pracy zawiera art. 12 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych mający zastosowanie przy ustaleniu prawa do renty socjalnej   na podstawie art. 5 w/w ustawy.

Zgodnie z art. 12 ust. 2 ustawy emerytalnej, stosowanym odpowiednio na podstawie art. 15 ustawy o rencie socjalnej , całkowicie niezdolną do pracy jest osoba, która utraciła zdolność do wykonywania jakiejkolwiek pracy. W orzecznictwie Sądu Najwyższego podkreśla się, że pojęcia "całkowita niezdolność do pracy" i "naruszenie sprawności organizmu" w rozumieniu art. 4 ustawy o rencie socjalnej nie są tożsame i stany te mogą powstać w różnych momentach. Całkowita niezdolność do pracy, będąca przesłanką prawa do renty socjalnej, może powstać po upływie okresów wskazanych w art. 4 ust. 1 tej ustawy, ale dla nabycia prawa do renty socjalnej istotne jest, aby przyczyna naruszenia sprawności organizmu powodująca całkowitą niezdolność do pracy powstała nie później niż w okresach wymienionych w art. 4 ust. 1 pkt 1-3 ustawy.

Sąd Najwyższy w wyroku z dnia 4 lipca 2013 r., w sprawie II UK 403/12, wyraził pogląd, że przesłanka niezdolności do jakiejkolwiek pracy (art. 12 ust. 2 i art. 13 ust. 4 ustawy o emeryturach i rentach z FUS) odnosi się do każdego zatrudnienia w innych warunkach niż specjalnie stworzone na stanowiskach pracy odpowiednio przystosowanych do stopnia i charakteru naruszenia sprawności organizmu, jednakże legitymowanie się orzeczeniem o umiarkowanym stopniu niepełnosprawności (art. 4 ust. 2 ustawy z 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych) nie jest równoznaczne ze spełnieniem przesłanki całkowitej niezdolności do pracy, o której mowa w art. 4 ustawy
z 2003 r. o rencie socjalnej ani z pojęciem "niezdolności do pracy" z art. 12 ust. 2 emerytalnej, dlatego też brak całkowitej niezdolności do pracy w rozumieniu tego ostatniego przepisu uniemożliwia przyznanie prawa do renty socjalnej  - w myśl art. 4 ust. 1 ustawy o rencie socjalnej - właśnie od stwierdzenia takiej niezdolności.

W ocenie Sądu Najwyższego, w wyroku z 21 czerwca 2016r. , sygn. akt I UK 241/15 renta socjalna ma charakter świadczenia zabezpieczającego, a jej celem jest kompensowanie braku możliwości nabycia uprawnień do świadczeń z systemu ubezpieczenia społecznego ze względu na to, że całkowita niezdolność do pracy powstała przed wejściem na rynek pracy. 

DODAJ KOMENTARZ
Zamieszczając tu swój komentarz bierzesz za niego pełną odpowiedzialność. Wyrażając swoje zdanie, uszanuj proszę poglądy innych - komentuj, ale nie obrażaj! Redakcja portalu Koscierski.info zastrzega sobie prawo do ingerowania w treść komentarzy lub ich usuwania, jeżeli nie będą zgodne z tematem, zasadami współżycia społecznego lub będą naruszały normy prawne i obyczajowe. Jeżeli uważasz, że komentarz powinien zostać usunięty - wypełnij formularz, który pokazuje się po kliknięciu na dzwonku pod treścią danego komentarza.